पुणे: पुणे, महाराष्ट्रातील पिंपरखेड गावातील रहिवासी, बिबट्याच्या जीवघेण्या हल्ल्यांपासून स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी शेतात काम करताना अणकुचीदार कॉलर घालतात.बिबट्या अजूनही मोठया प्रमाणात असल्याने, परिसरात वारंवार होणाऱ्या हल्ल्यांमुळे गावकऱ्यांना दररोज त्रास सहन करावा लागत आहे.ग्रामस्थ विठ्ठल रंगनाथ जाधव यांनी शेतकऱ्यांच्या दुर्दशेचे वर्णन केले की, बिबट्या कधीही शेतात शिरू शकतात, त्यामुळे ते संरक्षणासाठी अणकुचीदार कॉलर घालतात. ते पुढे म्हणाले की संपूर्ण गाव भीतीच्या वातावरणात जगत आहे आणि त्यांच्या सुरक्षिततेची खात्री करण्यासाठी सरकारने तातडीने उपाययोजना करण्याचे आवाहन केले.“बिबट्यांमुळे आम्ही ही कॉलर आमच्या गळ्यात घातली आहे. बिबट्या कधीही इथे येतात. आम्हाला स्वतःला वाचवायला हवे. म्हणूनच आम्ही हे परिधान करतो. शेती हेच आमचे उत्पन्नाचे एकमेव साधन आहे. बिबट्याच्या हल्ल्याच्या भीतीने आम्ही घरी बसू शकत नाही. आम्ही रोज एक बिबट्या पाहतो. एक महिन्यापूर्वी माझी आई बिबट्याची शिकार झाली. तिच्या आधी एका चिमुरडीचा बिबट्याने बळी घेतला होता. माझी आई सकाळी 6 वाजता आमच्या गुरांना चारण्यासाठी बाहेर पडली होती आणि तेव्हाच बिबट्याने तिच्यावर हल्ला केला. ते माझ्या आईला सुमारे एक किलोमीटर उसाच्या शेतात ओढत गेले. गावातील सर्वजण खूप घाबरले आहेत. आम्ही घरातून बाहेर पडताना प्रत्येक वेळी ही कॉलर घालतो. मी सरकारला याबाबत काहीतरी करण्याची विनंती करतो.” गावातील आणखी एका रहिवाशाने सांगितले की, बिबट्याच्या हल्ल्यामुळे दैनंदिन जीवनावर मोठा परिणाम झाला आहे. गावकरी आता सुरक्षेसाठी गटांमध्ये शेतीसाठी बाहेर पडतात आणि शाळेच्या वेळेचाही पुनर्विचार केला जात आहे, सकाळी 9 ते दुपारी 4 पर्यंत बदलण्याची शक्यता आहे. “एक मोठी समस्या आहे, लोक शेती करण्यासाठी गटातटात येतात, त्यांच्या गळ्यात लोखंडी अणकुचीदार कॉलर घातलेले असतात… परिस्थिती वाईट आहे…शाळांमध्येही सकाळी ९ ते दुपारी ४ या वेळेत बदल करण्यास सांगितले जात आहे…अनेक जण इथे शेती करायलाही येत नाहीत….” एका गावकऱ्याने सांगितले.5 नोव्हेंबर रोजी, गेल्या 20 दिवसांत पुणे जिल्ह्यातील पिंपरखेड गावात आणि जवळपासच्या भागात तीन मृत्यूंना जबाबदार असलेल्या मानवभक्षी बिबट्याला वनविभाग आणि बचाव पथकाच्या संयुक्त कारवाईत गोळ्या घालून ठार करण्यात आले, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.अधिकृत प्रकाशनानुसार, 12 ऑक्टोबरपासून झालेल्या हल्ल्यांमध्ये एक 5 वर्षांची मुलगी, एक 82 वर्षांची महिला आणि एका 13 वर्षाच्या मुलाचा मृत्यू झाला होता, ज्यामुळे जुन्नर, शिरूर, आंबेगाव आणि खेड तालुक्यांमध्ये व्यापक जनक्षोभ निर्माण झाला होता.वन अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पुण्याचे वनसंरक्षक आशिष ठाकरे यांनी प्रधान मुख्य वनसंरक्षक (वन्यजीव) यांच्याकडून बिबट्याला बेशुद्ध करण्यासाठी परवानगी घेतली आहे. या कारवाईसाठी पशुवैद्य डॉ. सात्विक पाठक आणि शार्पशूटर जुबिन पोस्टवाला आणि डॉ. प्रसाद दाभोळकर यांच्यासह एक विशेष पथक तैनात करण्यात आले होते.“कॅमेरा ट्रॅप आणि थर्मल ड्रोनचा वापर करण्यात आला. घटनास्थळापासून सुमारे 400-500 मीटर अंतरावर बिबट्या दिसला. एका ट्रँक्विलायझर डार्टने चुकीचा फायर केला, त्यानंतर तो टीमवर चार्ज झाला, रात्री 10.30 च्या सुमारास शार्पशूटरला गोळीबार करण्यास प्रवृत्त केले,” एका अधिकाऱ्याने सांगितले, हा प्राणी सुमारे 5-6 वर्षांचा होता. बिबट्याचा मृतदेह पोस्टासाठी माणिकडोह बिबट्या रेस्क्यू सेंटरमध्ये पाठवण्यापूर्वी ग्रामस्थांना दाखवण्यात आला. वरिष्ठ वन अधिकाऱ्यांच्या देखरेखीखाली स्थानिक ग्रामस्थांच्या सहकार्याने ही कारवाई करण्यात आली. ऑपरेशननंतर, बिबट्याचे शव शवविच्छेदनासाठी माणिकडोह बिबट्या बचाव केंद्रात नेण्यापूर्वी ग्रामस्थांना दाखवण्यात आले. स्थानिक रहिवाशांच्या सहकार्याने आणि वरिष्ठ वन अधिकाऱ्यांच्या देखरेखीखाली ही कारवाई करण्यात आली.(एजन्सी इनपुटसह)
✍🏻मुख्य संपादक – रोहिदास कदम
