पुणे : मावळ तालुक्यातील वनीकरणासाठी राखीव असलेल्या जागेत ९० हजार ब्रास (गौण खनिजांचे प्रमाण मोजण्यासाठी वापरण्यात येणारे खंडाचे एकक) जादा उत्खनन केल्याचे निदर्शनास आल्यानंतर राज्याच्या महसूल विभागाने चार तहसीलदार, चार मंडळ अधिकारी आणि दोन तलाठी अशा १० अधिकाऱ्यांना निलंबित केले आहे.महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी शुक्रवारी विधानसभेत सांगितले की इलेक्ट्रॉनिक टोटल स्टेशन (ETS) मोजमापांनी मोठ्या प्रमाणात उल्लंघनाची पुष्टी केली आहे. ते म्हणाले की ईटीएस रीडिंगमध्ये असे दिसून आले आहे की 3.6 लाखांच्या परवानगीच्या विरूद्ध 4.5 लाख ब्रास उत्खनन केले गेले होते – 90,000 ब्रास अनधिकृत उत्खनन दर्शवितात.“सरकार तीन महिन्यांत चौकशी पूर्ण करेल आणि पुढील सत्रात अहवाल सादर करेल. ते फौजदारी खटले नोंदवेल, दंड आकारेल आणि दंड न भरल्यास व्याजासह थकबाकी वसूल करेल,” मंत्री पुढे म्हणाले.हा मुद्दा मावळचे आमदार सुनील शेळके यांनी सभागृहात उपस्थित केला असून, जिल्हा प्रशासनाने चुकीची माहिती पुरवली असून, बेकायदा उत्खननात गुंतलेल्यांना संरक्षण देत अधिकाऱ्यांनी कारवाईला आठ महिने दिरंगाई केल्याचा आरोप केला.बावनकुळे म्हणाले की, विभागीय आयुक्तांनी दोन चौकशी केली असता, सर्व्हे क्रमांक ३६, ३७ आणि ३८ मध्येच खाणपट्टे मंजूर करण्यात आल्याचे आढळून आले. मात्र, सर्व्हे क्रमांक ३५, ४१, ४२ आणि ४६ मध्ये कोणत्याही परवानग्या नसतानाही तात्पुरते उत्खनन झाल्याचे आढळून आले.मंत्र्यांनी सांगितले की, नोंदी दर्शवतात की जमीन खाजगी मालकीची होती आणि वनीकरणासाठी आरक्षित नाही. गुगल इमेजरीमध्ये फक्त 15 झाडे दिसली, ज्यासाठी तोडण्याची परवानगी मिळाली. वन अधिकाऱ्यांनीही ही जागा अधिसूचित वनक्षेत्र नसल्याचे प्रमाणित केले. तथापि, मंत्री म्हणाले की पीएमआरडीएच्या प्रस्तावित विकास आराखड्यात जमीन खाजगी वनीकरणासाठी आरक्षित असल्याचे चिन्हांकित केले आहे आणि विभाग या विषयावर स्वतंत्र आढावा बैठकीसाठी खुला आहे.बावनकुळे म्हणाले की, बेकायदेशीर खाणकाम रोखण्यासाठी आणि उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई सुनिश्चित करण्यासाठी राज्यव्यापी ईटीएस सर्वेक्षण सर्व जिल्हे, तालुके आणि गावांमध्ये सुरू झाले आहे.
✍🏻मुख्य संपादक – रोहिदास कदम
